Akarsular ve Göller

Doğu Türkistan'ın en mühim akarsuyu Tarım Nehri'dir.  Karakurum Dağları'nın doğusundaki yüce tepelerden doğar. Tarım Nehri, Doğu Türkistan ile Keşmir arasındaki kısa bir mesafede sınır teşkil eder ve doğuya doğru akarak Lob Gölü’ne dökülür. 1.600 kilometre olan Tarım Nehri, altı kolun birleşmesinden meydana gelir. Bunlardan en mühimleri, batıdan gelen Kaşgar-Derya, güneybatıdan gelen Yarkent–Derya ve güneyden gelen Hotan-Derya ile kuzeybatıdan gelen Aksu kollarıdır. Aynı zamanda bu kollar üzerinde, aynı adı taşıyan vahalar ve mühim şehirler vardır.

Tarım Nehri'nden sonra, ülkenin en doğusunda Bulungir Irmağı vardır. Kara İrtiş ve Kurungudu suları ise Cungarya ile Moğolistan arasında sınır teşkil eder.

Doğu Türkistan’ın zikredilmeye değer üç gölü vardır. Bunlar da, Tanrı Dağları'nın güneyinde Bağraç Gölü ile bunun güneydoğusundaki Lob Gölü'dür. Ayrıca Ebi Gölü, Cungarya Havzası'nın en büyük gölüdür.

Akarsular ve göller, daha ziyade buzullar ve biraz da ilkbaharda yağan yağmurlarla beslenir.

 Toprak Su Kaynakları

Doğu Türkistan'daki Karakurum, Kuinlun ve Pamir dağları, Tanrı dağından da yüksek olup, bu dağlarda yüksekliği 7000 m'den fazla olan 10 kadar zirve vardır. Bunların içinde Çağır zirvesi, denizden 8611 m. yüksekliği ile dünyanın 2. büyük zirvesidir.

Cungarya ve Tarım Havzalarında sonsuz çöller ve büyük kum tepeleri mevcuttur. Güzel bostanlıklar, mümbit araziler ve verimli yaylaklar yer alır. Doğu Türkistan'daki çöller, toplam alanın %22'sini teşkil eder. Tarım havzasındaki Taklamakan çölü 320 bin km2'lik alanı ile Arabistan yarımadasındaki Rubel Elhali çölünden sonra dünyada genişliği bakımından ikinci büyük çöldür.