General Ishaqbek

Milli Armiye bash qomandani general léytinant Ishaqbek Munonop, U 1945-yili 10-ayda General Palinop, milli armiye bash qomandanliqidin qaldurulup, Sowet Ittipaqigha ketkendin kéyin, bash qomandanliqqa ostürülüp, general létinantliq unwani bérilgen. Bu süret belki 1945-yilining qish aylirida tartilghan bolsa kérek.

Milli Armiyining bash herbiy doxturxanisining xadimliri

Milli Armiye Ghuljida bash doxturhanigha ige bolghandin tashqiri, kengsay qatarliq jaylarda tarmaq doxturhaniliri we polklirining tarmaq dawalash-qutquzush groppiliri bolghan idi.Hemde Ghuljida mehsus herbi doxturlarni we séstiralarni terbiylesh mektipi échilip, köpligen tibbiy xadimler terbiylengen idi.

Bu doxturxana belki polk derjilik orun bolsa kérek.

Milli armiyining ishletken eghir pilomotliri we minamyoti

Pilomotlar Sowet ittipaqida ishlengen stankiway pilomoti. Bu qoral Sowet grajdanlar urushi dewride keship qilinghan bolup, ikkinchi dunya urushi mezgili taki Koriye urushi dewrigiche keng qollinilghan meshhur qorallarning biridur.

Yene biri gektar pilomot. Bu asasliqi gomindangdin olja élin’ghan. Minamyot milli armiyining yénik tiptiki toplirining bir türidur.

Milli armiyining yénik pilomotliri.

Bular asasliqi Chehislowakiyde we Gérmaniyide ishlengen iken. Bular ikkinchi dunya urushi dewride keng ishlitilgen. Sowét Ittipaqi Milli armiyige qoral teminligende asasliqi chet’el qorallirini bergen iken. Ozlirining ishlep chiqarghan qorallirini techliq bétim bashlinish bilenla milli armiydin mejburi yighiwelip, Sowet Ittipaqigha élip ketken.

Elwette Sowet Ittipaqi hökümiti sherqi Turkistan hökümiti we deslepki partizan guruppiliri bilen toxtam tüzüp, qoral yaraqlarni qoy, kaligha we bashqa mehsulatlargha almashturghan bolup, Sowet Ittipaqi terep yuqiri baha qoyup, zor payda sherti astida qoral bergen iken. Milli armiyining qoral yaraqlirining menbesi elwette türlük bolup, dushmendin 20 ming dane miltiq olja alghanliq heqqide melumatlar bar.

Bu süret Béyjingdiki Xitay tarixi muzéyigha qoyulghan bolup, men oz közüm bilen körgen idim. Bu milli armiyining 1949-yili 12-ayda Xitay armiyisi bilen Ürümchide uchrashqan waqtida tartilghan bolup, tehi milli armiyining kiyim formiliri özgertilmigen, emma bayriqi özgertilgen waqti idi.

Bu belki Milli armiyining Ürümchige kirgen polkownik Merghup Isqaqop polki bolsa kérek.

Bu süret Béyjingdiki Xitay tarixi muzéyigha qoyulghan bolup, men oz közüm bilen körgen idim. Bu milli armiyining 1949-yili 12-ayda Xitay armiyisi bilen Ürümchide uchrashqan waqtida tartilghan bolup, tehi milli armiyining kiyim formiliri özgertilmigen, emma bayriqi özgertilgen waqti idi.

Bu belki Milli armiyining Ürümchige kirgen polkownik Merghup Isqaqop polki bolsa kérek.

Milli Armiyining pagonliri

Milli armiyini pagonalgha qarap herbiy türini we derijisini ayrishqa bolatti. Ofitsérler derijiliri asasliqi prochik, pod prochik, kapitan, mayor, podpolkownik, polkownik we marshal, general leytinant, general mayor qatarliqlargha bölüngen idi. Her bir belgilik derijining pagoni we baldaq, tochkiliri bar idi.

Milli Armiye herbiy mektep oqughuchiliri

Milli armiye resmi muntizim bolushtin ilgiri, sherqi Türkistan jumhuriyet hökümiti herbiy mektep qurush qarari chiqirip, Kengsayda herbiy mektep qurup, qisqa muddetlik yeni 3 ayliq kurslarni échip, Milli armiyining muntizim qisimlirining rota, wizwod komandirlirini terbiyilep, her qaysi qisimlargha ewetken idi. Bular 1945-yili 8-Aprilda milli armiye qurulghanda her qaysi poliklargha tarqitilip, wezipige qoyuldi.

Bu mektep kéyin mudditi bir yilliqqa özgertilip, sistémiliq herbiy melumat bérishke bashlighan chaghda Wangjen teripidin yoq qiliwétildi. Bu mektep asasliqi atliq, piyade eskerlerning ofitsérlirini, shundaqla eghir qorallarni qorallar ishlitish boyichimu tayanchlarni terbiyiligen iken. Bu bizning tariximizdiki tunji zamaniwi herbiy mektipimizdur!

Milli Armiye herbiy mektep oqughuchiliri

Milli armiye resmi muntizim bolushtin ilgiri, sherqi Türkistan jumhuriyet hökümiti herbiy mektep qurush qarari chiqirip, Kengsayda herbiy mektep qurup, qisqa muddetlik yeni 3 ayliq kurslarni échip, Milli armiyining muntizim qisimlirining rota, wizwod komandirlirini terbiyilep, her qaysi qisimlargha ewetken idi. Bular 1945-yili 8-Aprilda milli armiye qurulghanda her qaysi poliklargha tarqitilip, wezipige qoyuldi.

Bu mektep kéyin mudditi bir yilliqqa özgertilip, sistémiliq herbiy melumat bérishke bashlighan chaghda Wangjen teripidin yoq qiliwétildi. Bu mektep asasliqi atliq, piyade eskerlerning ofitsérlirini, shundaqla eghir qorallarni qorallar ishlitish boyichimu tayanchlarni terbiyiligen iken. Bu bizning tariximizdiki tunji zamaniwi herbiy mektipimizdur!

U,1946-yili 7-ayighiche sherqiy türkistan hökümitining ali rehbiri süpitide xizmet qilghandin kéyin, sowét ittipaqi teripidin élip kétilip,Tashkent shehirige orunlashturulghan.1976-yili 91 yéshida alemdin ötken. Élixan töre yene 1945-yili 10-ayda sherqiy türkistan jumhuriyiti herbiy ishlar komitétining reisilik wezipisini zimmisige alghan we marshalliq unwanigha sazawer bolghan.

Milli armiye atliq eskerlirining melum bir polki

Melumki milli armiye atliq, piyade eskerler qisimlirigha shundaqla tanka we topchi qisimlargha ayrilghan bolup, Gomindangdin olja alghan ayropilanliri bolghan bolsimu ,lekin uni heydeydighan uchquchilarni terbiyileshke ülgürelmigen idi. Atliq eskerler milli armiyining eng jenggiwar we heriketchan urush qilghuchi qisimliri bolghan.

Atliq eskerlerni terbiyileshke alahide etiwar bérilip, eskerlerning at üstidila emes, piyade yürüpmu jeng qilish mahariti teng östürülgen. Bu milli armiyining jenggiwarliqini tehimu ashurghan idi.

Milli armiyining ayal eskerliri.

Bular 1945-yili 4-aydin burunqi qozghilangchi qisimlarning bir etriti bolup, süretning ottursidiki, yeni ongdin 3-kishi meshhur milli qehriman Rizwangul Hashimdur.

U Herembagh urushida pidakarliq körsitip, shéhidbolghan batur hemshire idi. Bu süret tehminen 1945-yili 1-aylarda Herembagh qorshawgha élin’ghan chaghlarda tartilghan bolishi mumkin. Bu chaghda milli armiye tehi muntizimlashmighan waqitlar

Milli armiyining yighilish paaliyiti

Beziler buni 4-ayning 8-kunidiki bayraq tapshuriwelish süriti dep qaraydu, lekin men Almutida munasiwetlik kishilerdin bu süretning 1947-yiligha tewe ikenlikini bilgen idim. Qoshunning aldidiki Milli Armiye muawin bash qomandani polkownik Zunon Teyipowdur.

U kishi kéyin Qazaqistanda wapat bolghan idi. Uninggha 1955-yili Xitay armiyisining general mayorluq unwani bérilgen. Sowet Ittipaqigha ketkendin kéyin Sowet armiyisining polkownik unwani bérilip, Sowet ali herby mektipi we Ali partiye mektipi qatarliq orunlarda bilim alghan. U Almutida ömrining ahirighiche öz wetinining azatliqi üchün küresh qilghan. Yürek késili bilen wapat bolghan.

Milli Armiyining bash herbiy doxturxanisining xadimliri. Milli Armiye Ghuljida bash doxturhanigha ige bolghandin tashqiri, kengsay qatarliq jaylarda tarmaq doxturhaniliri we polklirining tarmaq dawalash-qutquzush groppiliri bolghan idi.

Hemde Ghuljida mehsus herbi doxturlarni we séstiralarni terbiylesh mektipi échilip, köpligen tibbiy xadimler terbiylengen idi.Bu doxturxana belki polk derjilik orun bolsa kérek.